NOI Projectenboek Bladeren door het NOI Projectenboek?

Inleiding

Maatschappij en economie met elkaar verbinden is het centrale thema van het kabinetsproject Nederland Ondernemend Innovatieland (NOI). Toen wij in 2007 de opdracht kregen het project NOI vorm te geven, stelden veel mensen ons de vraag of dat eigenlijk wel mogelijk was: economie en maatschappij combineren. Dat zijn toch twee totaal verschillende werelden, die je niet eens zou moeten willen vermengen. Als we nu drie jaar laten om ons heen kijken is dit beeld totaal omgeslagen. We kunnen de grote maatschappelijke uitdagingen van deze tijd niet meer oplossen op de traditionele manier. Daar hebben we juist kennis, innovatie en ondernemerschap voor nodig. Ondernemers realiseren zich dat de groeisectoren van de toekomst vaak in de maatschappelijke hoek liggen. Het ondernemersblad Bizz heeft recent in samenwerking met Syntens een top 100 van innovaties door MKB-bedrijven opgesteld. Als we daar naar kijken dan blijkt dat bijna 40% van die innovaties een maatschappelijke doelstelling heeft uiteenlopend van piepschuim gemaakt van plantaardige grondstoffen tot een nieuwe methode om diabetes vast te stellen. Maatschappelijke uitdagingen oplossen en geld verdienen kunnen in de praktijk dus heel goed samengaan. Voor ons is dat eens te meer een bevestiging van het uitgangspunt van Nederland Ondernemend Innovatieland.

Waarom Nederland Ondernemend Innovatieland?

Weer even terug naar 2007. Waarom vond het kabinet het van belang om met Nederland Ondernemend Innovatieland van start te gaan ? Het antwoord daarop ligt in de constatering dat veel maatschappelijke opgaven gewoonweg te complex zijn geworden om vanuit één enkel kennisdomein of sector opgelost te worden. Het vraagt om samenwerking die over de grenzen van sectoren en departementen heen gaat, om publieke, private en maatschappelijke partners, om co-creatie. De programmadirectie Kennis en Innovatie, een samenwerkingsverband tussen tien departementen, is vervolgens opgericht om het project NOI uit te voeren. Deze directie heeft de afgelopen drie jaar ervaring opgedaan met innoveren in het maatschappelijk domein, een periode waarin veel is geleerd en mooie resultaten zijn bereikt. Met onze Langetermijnstrategie hebben we een stip op de horizon gezet. Deze Langetermijnstrategie schetst een aantal toekomstbeelden voor verschillende maatschappelijke sectoren en voor de economie in 2030. En daaruit voortvloeiend hebben we het kennis- en innovatielandschap inzichtelijk gemaakt via het Meerjaren Innovatie en Kennis Kompas (MIKK). We hebben een nieuwe impuls aan het kennisen innovatiebeleid gegeven met de maatschappelijke innovatieagenda's (MIA's) voor Gezondheid, Energie, Veiligheid, Water, Onderwijs en Duurzame Agroen Visserijketens. In de MIA's zoeken we vernieuwende oplossingen voor maatschappelijke opgaven. Daarbij wordt het bedrijfsleven, kennisinstellingen en andere organisaties uitgedaagd om hun expertise in te zetten bij het vinden van oplossingen. En we zijn projecten gestart die de zorgen voor betere randvoorwaarden voor kennis en innovatie in Nederland. Zo is er gekeken naar de aansluiting van onderwijs op de arbeidsmarkt voor technici (TTOA), naar hoe het inkopen van innovatie door de overheid zelf te stimuleren, en naar hoe al ontwikkelde kennis beter benut kan worden.

Zo gezegd, zo gedaan

Zijn we er in geslaagd een bijdrage te leveren aan de oplossing van die maatschappelijke vraagstukken? Dit projectenboek is een illustratie van wat NOI zoal heeft opgeleverd. We doen dit aan de hand van twaalf inspirerende voorbeeldprojecten. Daarin hebben we vooral de mensen uit de praktijk aan het woord gelaten: de projectleiders, de ondernemers, wetenschappers en eindgebruikers. Daarnaast hebben we ook een aantal mensen gevraagd een column te schrijven over hun bevindingen met onderwerpen van NOI.

Wij zijn trots op de resultaten in dit boek. Het geeft een prachtige doorsnede van de innovaties waaraan gewerkt en het enthousiasme van de mensen die deze innovaties vormgeven.

Hoe verder

En hoe gaan we nu verder? Het project NOI als zodanig houdt op te bestaan. Wat ons betreft houdt het gedachtegoed van NOI echter niet op te bestaan. Want nu kunnen we ons al niet meer voorstellen dat er innovaties worden gestimuleerd zonder dat er een maatschappelijke component aan ten grondslag zit. En kunnen ons niet meer voorstellen dat de overheid niet zelf de daad bij het woord voegt en innovatie gaat inkopen. Met NOI hebben we de eerste stappen gezet en het is aan ons allen om de volgende te zetten.

Jeroen Bartelse & Pieter Waasdorp
Interdepartementale Programmadirectie Kennis en Innovatie


web: qabana