NOI Projectenboek Bladeren door het NOI Projectenboek?

Jos Maccabiani, programmasecretaris FloodControl 2015

Beter genformeerd bij dreigende overstroming

Bij een dreigende overstroming is het cruciaal dat de juiste informatie in de kortst mogelijke tijd op de juiste plaats aanwezig is. Dat kan het verschil zijn tussen een ramp en een bijna-ramp.

"Nederland is goed beschermd tegen overstromingen. Helaas is absolute zekerheid nooit te realiseren en de gevolgen kunnen enorm zijn. De orkaan Katrina in New Orleans was voor Nederland een waarschuwing alert te blijven."

"Betere bescherming tegen overstromingen is meer dan alleen hogere dijken. Het gaat ook om snel handelen. Gaat het onverhoopt mis, dan moeten we het aantal slachtofers onder mensen en dieren en de schade aan eigendommen zo beperkt mogelijk zien te houden. Snel de situatie overzien en beslissen. Daarvoor hebben crisismanagers betrouwbare voorspellingen en actuele gegevens nodig. Het verschil tussen een ramp en een bijna-ramp is vaak niet meer dan een paar uren."

"De doelstelling van FloodControl 2015 is om informatiesystemen slimmer te maken door actuele informatie en voorspellingen over weer, water en dijken te integreren. Daardoor is de informatie actueler, van betere kwaliteit en sneller beschikbaar. Negen partijen uit overheid, bedrijfsleven en kennisinstellingen bundelen hierin hun kennis voor een realtime inzicht in situaties van dreigende overstromingen."

"Een onderdeel is het Dashboard Waterveiligheid, dat voor iedere gebruiker op zijn specifeke verantwoordelijkheden wordt ingericht. Dijkgraaf, burgemeester, verkeersdeskundige, ze vragen allemaal specifeke informatie. Het Dashboard en de verbeterde informatie- systemen komen samen in de Flood Control Room Simulator, een controlekamer die demonstreert hoe alle systemen kunnen samenwerken. Verder kunnen serious games een alternatief zijn voor tijdrovende en kostbare oefeningen van rampscenario's. Hiermee kunnen betrokkenen nieuwe systemen, procedures en hulpmiddelen n hun eigen prestatie testen." "In het project zoeken we samenwerking met de Verenigde Staten en Aziatische landen. Hier komen vaker overstromingen voor dan in Nederland. In het buitenland liggen daarom interessante kansen voor het Nederlandse bedrijfsleven om onze kennis te exporteren."

Project:
Maatschappelijke Innovatie Agenda Water - FloodControl 2015
Doel:
Snellere en betere informatievoorziening bij dreigende overstromingen
Looptijd:
2009 - 2015
Samenwerkingspartners:
HKV, IBM, Arcadis, Fugro, Royal Haskoning, Deltares, TNO, Universiteit Twente, Stichting IJkdijk
Meer informatie:
Stichting Flood Control, www.floodcontrol2015.com, info@floodcontrol2015.com

FloodControl 2015 in actie

Toekomstbeeld
De gele sportjacks van de twee heren steken fel af tegen het grasgroen van de dijk. Jan Put, hoofd dijkbeheer van het waterschap Groot Salland, laat zijn kersverse opvolger voorgaan over het wildrooster. Dan betreedt hij zelf het winderige terrein van de ringdijk

"Je zult met een andere benadering van dijkbeheer te maken krijgen dan vroeger, Harry", vertelt Jan zijn jongere collega. "Vroeger stoelde ons oordeel over de dijkgesteldheid vooral op ervaring en intutie. Ik heb hier de afgelopen jaren een omslag zien plaatsvinden. FloodControl 2015 noemden we het, en SUCCESS, dat staat voor Safety Under Control Civil Engineering Support System. Die twee projecten hebben de meetbare dijkgesteldheid breed toe- gankelijk gemaakt. Van de resultaten ga jij behoorlijk wat merken, denk ik."

Coherente gegevens

"Meetechnologie in ons dijkbeheer kwam in de laatste jaren van de vorige eeuw geleidelijk op gang, maar de invoering gebeurde eigenlijk zeer gefragmenteerd. Door heel Nederland had elk waterschap en elke dijk zijn eigen datavariabelen, zijn eigen soorten sensoren. Resultaten waren nauwelijks voor een leek te interpreteren en ze waren weinig eenduidig. Burgemeesters en beslissers wezen op het gebrek aan objectieve coherente data. Dat was voor hen een bron van onzekerheid. Ontoelaatbaar, vonden ze. Tijdens oefeningen zag je dat ook: regelmatig ging een burgemeester bij dreiging al snel over op evacuatie. Ze namen het zekere voor het onzekere, begrijpelijk natuurlijk. Maar als het achteraf niet nodig blijkt, is het wel een dure grap geweest."

Waar en wanneer

De twee mannen lopen over de ringdijk die de polder Mastenbroek al honderden jaren lang beschermt. Jan gaat verder: "Burgemeesters willen weten wr een dijk mogelijk kan falen, en wanneer. SUCCESS kan laten zien waar zich de zwaktes bevinden en bij welke scenario's de dreiging onaan- vaardbaar wordt. Met de komst van SUCCESS komen we dus tegemoet aan de wens van veel betrokkenen. Al die data hebben we tijdens FloodControl 2015 overzichtelijk gebundeld op een dashboard. Kijk eens mee."

Alles op een Tablet PC

Jan haalt uit een klein rugzakje een tablet PC tevoorschijn. Het apparaat toont in een oogwenk een luchtfoto van het gebied: de boom waar ze zich onder bevinden verschijnt in miniatuurvorm op het scherm. Met zijn vinger volgt de dijkbeheerder het fetspad dat parallel over de dijk loopt. "Zie je die groene vlakken? Waar wij nu lopen is de dijk prima in orde. Zelfs bij belastingen die slechts eens in de tweeduizend jaar voorkomen is deze waterkering veilig."

"Kijken we nu naar ditzelfde gebied over twintig jaar" - Jan verandert een paar waarden en zet de computer aan het werk - "dan wordt k bijvoorbeeld de geplande opschaling van de Frieseweg bij Kampen meegenomen. Je ziet dat de dijk dan minder duurzaam bestendig blijf. We moeten dan wellicht maatregelen nemen."

Alle mogelijke scenario's

Jan neemt nogmaals de tablet PC ter hand. "Je kunt alle soorten scenario's op de dijken loslaten en je ziet meteen doorberekend hoe een dijk daarop zal reageren. Straks gaan we naar de Flood Control Room. Daar kun je zien hoe we alle dijken in de regio tegelijkertijd monitoren. Tijdens zware stormen kunnen we daar het overzicht houden en zo mogelijk de autoriteiten inschakelen. Maar ook in rustige perioden komen daar de gegevens van onze dijkschouwers binnen en rapporteren we aan Rijkswaterstaat en andere instanties."

"En het mooiste is..." - Jan zoomt de kaart ng verder uit - "We kunnen met SUCCESS heel Nederland in n keer in ogenschouw nemen. Op regionaal, nationaal en in de nabije toekomst zelfs Noord-Europees niveau hebben we het dus tegenwoordig over dezelfde meetwaarden en bandbreed- tes. Die integratie van gegevens is de grootste winst."

Export van kennis

De nieuw aangetreden opvolger van Jan wijst op een aantal rode vlakken in de Duitse Waddenzee. "Hebben jullie onze oosterburen hier al op aangesproken?" Jan knikt. "Zeker. Het is daar vooral rood omdat hun meetgegevens nog niet allemaal beschikbaar zijn. Maar ze zijn sinds twee jaar wel bezig hun eigen variant van FloodControl 2015 uit te voeren - mede omdat we ze met onze resultaten hebben overtuigd."


web: qabana